Trong những năm 1949 -1950, phong trào đấu tranh của sinh viên học sinh diễn ra rầm rộ, liên tục và rộng khắp từ Nam chí Bắc. Bằng lòng yêu nước cháy bỏng, bằng tinh thần quả cảm của tuổi trẻ, lớp lớp thanh niên Việt Nam đã xuống đường đấu tranh đòi tự do, độc lập cho dân tộc, cho quyền được sống và được cống hiến...
Ngày 9/1/1950, Đoàn thanh niên Cứu quốc và Đoàn học sinh Sài Gòn - Chợ Lớn đã vận động, tổ chức cho gần 10.000 SVHS biểu tình. Bọn cảnh sát và lính lê dương đã đàn áp dã man và giết hại anh Trần Văn Ơn, một thanh niên tiêu biểu cho lòng yêu nước và ý chí đấu tranh bất khuất của HSSV. Thanh niên học sinh cả nước tổ chức bãi khóa phản đối địch và làm lễ truy điệu anh Ơn. Run sợ trước khí thế đó, Thủ hiến Trần Văn Hữu đã hứa thỏa mãn các yêu sách: mở cửa trường, trả tự do cho học sinh, nhận những công nhân bị sa thải vì đã bãi công dự đám tang, cho phép ra lại những tờ báo bị đóng cửa.

Sinh viên học sinh cả nước xuống đường đấu tranh năm 1966.
Tháng 2/1950, Đại hội Liên đoàn thanh niên Việt Nam tại Việt Bắc đã quyết định chọn ngày 09/01 làm Ngày truyền thống học sinh sinh viên Việt Nam. Đại hội đại biểu toàn quốc Hội sinh viên Việt Nam lần thứ 5 (11/1993) tổ chức tại thủ đô Hà Nội đã quyết định lấy ngày 9 tháng 1 làm ngày truyền thống Hội sinh viên Việt Nam.
Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, cùng với nhân dân cả nước học sinh, sinh viên bước vào cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện và lâu dài. Phong trào học sinh - sinh viên phát triển ngày càng sâu rộng, kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ kháng chiến và kiến quốc. Cùng với tuổi trẻ và nhân dân cả nước, học sinh, sinh viên Việt Nam đã có một phần đóng góp sức mình vào chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ, hàng vạn học sinh, sinh viên cùng với hàng triệu thanh niên miền Bắc đã đi đầu, góp phần tích cực giải quyết hàng vạn nhiệm vụ đề ra.
Đại hội lần thứ nhất Hội sinh viên Việt Nam được tổ chức từ ngày 29 – 31/7/1955 tại Hà Nội thống nhất các tổ chức thành Hội liên hiệp sinh viên Việt Nam và đề ra nhiệm vụ đoàn kết mọi lực lượng. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II ngày 5/5/1958 tại Hà Nội vinh dự được Bác Hồ đến động viên và giao nhiệm vụ phải gắn lý luận với thực hành, học tập kết hợp với lao động; học để xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, người thầy của cách mạng, người cha của dân tộc và lãnh tụ vĩ đại của đất nước đã về cõi vĩnh hằng. Để xứng đáng với sự tin cậy của Đảng và của Bác, tuổi trẻ Việt Nam đã nguyện: “Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại”. Đại hội đại biểu Hội liên hiệp sinh viên Việt Nam lần thứ IV ngày 6 - 7/01/1970 tại Hà Nội đã ra nghị quyết đổi tên thành Hội Liên hiệp học sinh Đại học Việt Nam và nêu rõ phương hướng, nhiệm vụ. Đại hội đại biểu toàn quốc lần VI được tổ chức tại Hà Nội ngày 22 - 23/12/1998thống nhất phương hướng hoạt động trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa.
Chúng ta có thể tự hào rằng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, học sinh sinh viên Việt Nam luôn kế tục phát huy những truyền thống vẻ vang của thế hệ cha anh, được Đảng và Nhà nước dày công bồi dưỡng. Đó là: Truyền thống yêu nước, gắn bó với chế độ xã hội chủ nghĩa, trung thành với Đảng, nhân dân, tự hào dân tộc. Truyền thống hiếu học, say mê sáng tạo, nghiên cứu để vươn tới đỉnh cao khoa học, công nghệ, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao. Truyền thống đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau, chia sẻ khó khăn với nhân dân, không đòi hỏi cho riêng mình.
Phát huy truyền thống đó, trong suốt quá trình rèn luyện cống hiến và trưởng thành, Hội sinh viên Việt Nam luôn là tổ chức chính trị - xã hội của sinh viên, gắn bó giữa sinh viên với Đảng, Nhà nước với Đoàn thanh niên; là lực lượng giáo dục quan trọng trong nhà trường.
Thông qua các hoạt động, Hội sinh viên mới “vừa hồng vừa chuyên” có kiến thức vững vàng; khả năng tiếp cận trí tuệ thời đại, thiết tha với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hoài bão lớn, lối sống đẹp; có sức mạnh truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc; trách nhiệm cao với cộng đồng, thi đua góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Hồng Phúc